I Międzynarodowe Sympozjum Resocjalizacyjne

28 października 2010 r. (08:10)

W sobotę 23 października br. do Trzcińca zjechało 85 osób, by w gronie dyrektorów, psychologów, wychowawców placówek resocjalizacyjnych oraz pracowników naukowych spotkać się na sympozjum pod hasłem Młodzież „trudna” - współczesne wyzwania dla młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Poszukiwania naukowo-praktyczne


Organizatorem sympozjum był MOW-46, czyli Salezjański Ośrodek Wychowawczy w Trzcińcu, a patronat objęły Papieski Uniwersytet Salezjański z Rzymu, Uniwersytet Adama Mickiewicza z Poznania oraz Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pracowników Resocjalizacji.

Reprezentowanych było 9 placówek typu MOW (młodzieżowe ośrodki wychowawcze) lub MOS (młodzieżowe ośrodki socjoterapii) z terenu całego kraju, a ponadto 5 placówek opiekuńczo-wychowawczych, w tym salezjańskie z Poznania i Szczecina. Obrazu dopełniał udział przedstawicieli 8 placówek naukowych z kraju i zagranicy.

Sympozjum miało charakter teoretyczno-praktyczny, tzn. naukowcy przedstawili wyniki badań bądź poszukiwań teoretycznych, natomiast przedstawiciele placówek dzielili się doświadczeniami praktycznymi, stosowanymi rozwiązaniami, propozycjami programów i dobrych praktyk.

W czasie sympozjum przedłożono zagadnienia teoretyczne:

* dr hab. Jacek Kurzępa, prof. SWPS - Portret socjopsychologiczny współczesnej młodzieży

Profesor zarysował najnowsze tendencje dotyczące ryzykownych zachowań polskiej młodzieży, przedstawił wyniki swoich badań oraz najnowsze publikacje. Odniósł się do przemian cywilizacyjno-kulturowych, które powodują demoralizację młodzieży, przywołując liczne przykłady, m.in. festiwale Woodstock. Przedstawił typowy obraz adolescenta, poszukującego własnej tożsamości, tzw. Homixa. Zarysował problemy tzw. młodzieży pogranicza, omówił zagadnienie prostytucji nieletnich, uzależnień i wiele innych.

* prof. dr hab. Maria Beisert (referat zaprezentowali: mgr Anna Roszyk i mgr Filip Szumski)- UAM Poznań- Zaburzenia zachowania młodych ludzi

Referat pani profesor składał sie z dwóch części, które kolejno przedstawili jej doktoranci: w pierwszej z nich p. A. Roszyk omówiła problematyczne zachowania seksualne młodzieży, a w drugiej p. F. Szumski przedstawił ich konsekwencje prawne. W dyskusji poruszono zagadnienia praktyczne dotyczące placówek – coraz liczniej kierowani młodzi będący ofiarami bądź sprawcami czynów karalnych natury seksualnej, pytano jak interpretować prawo dotyczące małoletnich, zasygnalizowano rytualne podejście do seksu w tzw. ”drugim życiu” i wiele innych 

* ks. prof. dr Zbigniew Formella - UPS Rzym: Wymagania stawiane współczesnemu wychowawcy w systemie zapobiegawczym św. Jana Bosko

Profesor zasygnalizował wyniki badań prowadzonych przez jego doktorantów na całym świecie i w tym kontekście ukazał cechy, jakie powinien posiadać współczesny pedagog resocjalizacji na przykładzie systemu zapobiegawczego św. Jana Bosko i w nurcie psychologii humanistycznej, psychologii dialogu.

Po przerwie odbyły się wystąpienia praktyków:

* mgr Małgorzata Wojsznarowicz, psycholog MOW Trzciniec: Młodzież zaburzona wymagająca szczególnych terapii w praktyce MOW

Referująca uzupełniła przedpołudniowy wykład teoretyczny, po czym odniosła się do niektórych zaburzeń natury seksualnej, występujących u chłopców kierowanych do MOW. Omówiła też przykłady niektórych terapii stosowanych pod superwizją prof. Marii Beisert. Referat wzbudził dyskusję nt. konieczności pilnego zróżnicowania placówek typu MOW, aby mogły powstać ośrodki specjalistyczne – także dla uzależnionych od środków psychoaktywnych, wymagających stałej opieki psychiatrycznej, nieletnich z pogłębiającą się demoralizacją itd. 

* ks. Josip Bosnjakovic, UPS Rzym: Doświadczenia w pracy z „młodzieżą ulicy” w różnych krajach -z uwzględnieniem dzieci wojny w Chorwacji

Referent z Chorwacji zapoznał zebranych z wynikami swojej pracy doktorskiej. Wychodząc z założenia, że wojna jest rodzajem przemocy, umiejętnie przedstawił programy pracy z nieletnimi dotkniętymi jej syndromem, a także zaproponował niektóre rozwiązania, przydatne również w praktyce MOW. Dyskusja dotyczyła ww. obszarów praktycznych.

* mgr Gabriela Krzymowska, MOW Łękawa: „Trzeci sektor” w służbie resocjalizacji – na przykł. OSPR

Przedstawicielka Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Pracowników Resocjalizacji omówiła przykłady działań stowarzyszenia oraz kilka projektów, powodujących zwiększenie efektywności resocjalizacji w placówkach typu MOW czy MOS.

* mgr Marcin Głuszyk, MOW Trzebież: Znaczenie edukacji nieformalnej w resocjalizacji nieletnich

Wychowawca MOW Trzebież oraz doktorant DSW zrealizował kilkanaście projektów z zakresu twórczej resocjalizacji, wymian międzynarodowych itp. Zaproponował jednak podejście bardziej systemowe – nie „pracę projektami”, ale długofalowe programy, powodujące lepsze efekty resocjalizacyjne. W dyskusji dotknięto m.in. problemu wychowanków głęboko zdemoralizowanych, funkcjonujących w ramach „drugiego życia”, którzy mogą powodować fiasko np. realizowanych wymian.

* mgr Edyta Walendowska, psycholog PO Poznań: „Bądź zmianą, którą pragniesz ujrzeć w świecie” – refleksje o filozofii pracy psychologa młodzieży

Referująca przedstawiła doświadczenia z pracy psychologa Pogotowia Opiekuńczego i placówek interwencyjnych. Dokonała tego na osnowie refleksji nad celowością i skutecznością pracy resocjalizacyjnej w kontekście przekazywanych wartości i terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach. Dyskutanci podkreślali wpływ przyjmowanych założeń ideowych na efekty wychowawcze.

Ponadto trzy referaty nie zmieściły się w zaproponowanych ramach czasowych sympozjum, znajdą się jednak w publikacji, przygotowywanej pod redakcją ks. prof. Z. Formelli i niżej podpisanego. Są to:

* mgr Andrzej Walesiak, dyrektor MOW Polanów: Indywidualne Programy Resocjalizacyjne w MOW i sposoby ich ewaluacji

* mgr Julian Zieliński, MOW Kuźnia Raciborska, przew. OSPR: Autorski program ośrodka – nowe możliwości pracy resocjalizacyjnej

* dr Hubert Kupiec, Uniwersytet Szczeciński: Warsztaty fotograficzne jako forma twórczej resocjalizacji nieletnich

Celem sympozjum była próba odpowiedzi na pytanie, jak radzić sobie w MOW-ach i MOS-ach nie tylko z młodzieżą trudną w sensie resocjalizacyjno-socjoterapeutycznym (bo od tego są te placówki), ale z młodzieżą wadliwie kierowaną, wymagającą natychmiastowych interwencji specjalistycznych. Przy okazji obchodzonego 20-lecia placówki trzcinecki MOW zaprezentował też nowo otwartą izbę historyczną, a także przedstawił w ujęciu statystycznym niektóre efekty wprowadzenia tzw. grupy readaptacyjnej. Obecny na sympozjum Ksiądz Inspektor podziękował organizatorom, a także wręczył nagrody i wyróżnienia Inspektora wychowawcom i nauczycielom MOW Trzciniec.

Sympozjum, będące kolejną inicjatywą oddolną placówek resocjalizacyjnych resortu edukacji ujawniło pogłębiającą się rozbieżność między oczekiwaniami i postulatami placówek, a pracami zespołu międzyresortowego, który w ocenie praktyków koncentruje się na niektórych tylko zagadnieniach, mających poprawić skuteczność i wydolność organów państwa w realizowaniu doprowadzeń nieletnich, a mało uwagi poświęca zagadnieniom, które mogą usprawnić proces resocjalizacji w placówkach. Zebrani uznali za konieczną kontynuację trzcineckich sympozjów w sprawdzonej już formule. Pojawiły sie nawet wstępne propozycje obszarów czy zagadnień do dyskusji, wśród których dominują problemy:

- Młodzież głęboko zdemoralizowana a oddziaływania resocjalizacyjne MOW. Problematyka „drugiego życia”, stosowane rozwiązania praktyczne, przeniesienia do innych placówek itp.
- Problemy suicydalne w placówkach
- Szeroko ujęta problematyka uzależnień i środki zaradcze w warunkach placówki
- Usamodzielnienia w kontekście braku skutecznych rozwiązań systemowych. Jak „pilotować” wychowanka przez 2-3 lata po opuszczeniu placówki
- Szeroka gama problemów dot. bezpieczeństwa placówek, np. procedury, środki przymusu, obecność policji, ucieczki wywołane agresją, bezpieczeństwo wychowawców itp.
- Problematyka prawna dot. placówek: współpraca z sądami, policją i prokuraturą, jak skutecznie uczyć wychowanków o ich prawach w kontekście obowiązków; postawy buntownicze wywoływane przez niektóre kontrole i wizytacje, konwoje i doprowadzenia itp.
- Indywidualne Programy Edukacyjne w kształceniu resocjalizującym

Jest sprawą oczywistą, że przygotowując kolejne sympozjum nastawimy się także na bogatą paletę rozwiązań pozytywnych, proponowanych przez metody twórczej resocjalizacji, które dobrze korespondują z systemem prewencyjnym św. Jana Bosko.

Sympozjum było też dobrą okazją, by wielu placówkom świeckim przybliżyć idee naszego Patrona.

Moderator sympozjum

ks. Tomasz Kościelny 

Dodatek: Galeria zdjęć